ENERJİ TÜKETİMİ İLE ÇEVRESEL KALİTE ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: AKDENİZ ÜLKELERİ ÖRNEĞİ
Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi · 07.11.2026 · 12 (2) · 231-251
DOI: 10.46849/guiibd.2004989 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, online erschienen am 07.11.2026. Verfasst von Özgür Doğan und 3 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 54 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, 11 Akdeniz ülkesinde yenilenebilir enerji tüketimi (REC), yenilenemeyen enerji tüketimi (NREC), ekonomik büyüme (EG) ve çevresel bozulma (ED) arasındaki uzun dönemli ilişkileri incelemektedir. Akdeniz havzası; yüksek güneş ve rüzgâr enerjisi potansiyeline sahip olmasına karşın fosil yakıtlara olan bağımlılığı, artan enerji talebi ve iklim değişikliğinin etkilerine karşı yüksek kırılganlığı nedeniyle enerji–çevre ilişkilerinin araştırılması bakımından önemli bir bölgedir. Bu doğrultuda, kişi başına REC, NREC ve EG açıklayıcı değişkenler olarak kullanılmış; ED ise karbondioksit (CO₂) emisyonları, ekolojik ayak izi (EF) ve yük kapasitesi faktörü (LCF) göstergeleri aracılığıyla değerlendirilmiştir. Çalışma, 1992–2022 dönemine ait yıllık verileri kapsamakta ve değişkenler arasındaki ilişkiler Westerlund Durbin-Hausman eşbütünleşme testi, AMG ve CCEMG tahmincilerini içeren panel veri yöntemleri ile analiz edilmektedir. Elde edilen uzun dönem bulguları, EG ile CO₂ emisyonları arasında EKC hipotezinin öngördüğü ters-U biçimli ilişkiyi destekleyen istatistiksel kanıt sunmamaktadır. Benzer şekilde, LCF modelinde EG ile U biçimli bir ilişkiye yönelik istatistiksel kanıt elde edilememiştir. Dolayısıyla çalışmanın örneklemi ve model spesifikasyonu altında EKC ve Yük Kapasite Eğrisi (LCC) hipotezlerini destekleyen istatistiksel kanıta ulaşılamamıştır. NREC’nin CO₂ emisyonlarını ve EF’yi artırdığı, LCF’yi ise azalttığı belirlenmiştir. REC katsayıları çevresel kalite lehine işaretler taşımakla birlikte istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Bulgular, Akdeniz ülkelerinde fosil yakıt bağımlılığının azaltılması, yenilenebilir enerji altyapısının güçlendirilmesi ve enerji dönüşümünü destekleyen teşvik, finansman ve düzenleme mekanizmalarının geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
Doğan, Ö., Şereflişan, D., Kiliç, S., & Çakir, H. (2026). ENERJİ TÜKETİMİ İLE ÇEVRESEL KALİTE ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: AKDENİZ ÜLKELERİ ÖRNEĞİ. Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 12(2), 231-251. https://doi.org/10.46849/guiibd.2004989
Vancouver
Doğan Ö, Şereflişan D, Kiliç S, Çakir H. ENERJİ TÜKETİMİ İLE ÇEVRESEL KALİTE ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: AKDENİZ ÜLKELERİ ÖRNEĞİ. Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2026;12(2):231-251. doi:10.46849/guiibd.2004989
BibTeX
@article{Doan2026,
author = {Doğan, Özgür and Şereflişan, Dilek and Kiliç, Samet and Çakir, Hilal},
title = {ENERJİ TÜKETİMİ İLE ÇEVRESEL KALİTE ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: AKDENİZ ÜLKELERİ ÖRNEĞİ},
journal = {Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {12},
number = {2},
pages = {231--251},
doi = {10.46849/guiibd.2004989}
}
EUVIMED