Seksualność osób z niepełnosprawnościami: personalistyczny model odpowiedzialnego wsparcia
Seminare. Poszukiwania naukowe · 09.11.2026
DOI: 10.21852/sem.1907 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Seminare. Poszukiwania naukowe, online erschienen am 09.11.2026. Verfasst von Dariusz Adamczyk. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Artykuł podejmuje problematykę odpowiedzialnego wspierania osób z niepełnosprawnościami w ich rozwoju psychoseksualnym i relacyjnym, w sposób, który nie sprowadza tych osób ani do samej niepełnosprawności, ani wyłącznie do potrzeb seksualnych. Celem pracy jest sformułowanie personalistycznego modelu odpowiedzialnego wsparcia, zakorzenionego w godności osoby i uwzględniającego współczesne badania z zakresu edukacji seksualnej, autonomii, wyrażania zgody, wspieranego podejmowania decyzji, bliskich relacji oraz ochrony osób narażonych na krzywdę. W tekście zastosowano analizę koncepcyjną i krytyczną literatury teologicznej, filozoficznej, pedagogicznej oraz międzynarodowych opracowań dotyczących zagadnień niepełnosprawności i seksualności. Analiza wskazuje, że odpowiedzialne wsparcie wymaga zintegrowanego podejścia, obejmującego: uznanie godności osobistej i seksualności; edukację dostosowaną do możliwości rozwojowych i komunikacyjnych danej osoby; poszanowanie jej autonomii oraz udziału w podejmowaniu decyzji; wspieranie w budowaniu dojrzałych relacji; a także ochronę przed przymusem, wyzyskiem i przemocą seksualną. Perspektywa personalistyczna pozwala połączyć dwa wymogi, których nie należy rozdzielać: szacunek dla podmiotowości osoby oraz obowiązek zapewnienia jej ochrony w sytuacjach, w których jest ona narażona na krzywdę. Artykuł kończy się przedstawieniem implikacji pedagogicznych dla rodziców, nauczycieli, wychowawców, pedagogów i terapeutów.
Zitieren
APA
Adamczyk, D. (2026). Seksualność osób z niepełnosprawnościami: personalistyczny model odpowiedzialnego wsparcia. Seminare. Poszukiwania naukowe. https://doi.org/10.21852/sem.1907
Vancouver
Adamczyk D. Seksualność osób z niepełnosprawnościami: personalistyczny model odpowiedzialnego wsparcia. Seminare. Poszukiwania naukowe. 2026. doi:10.21852/sem.1907
BibTeX
@article{Adamczyk2026,
author = {Adamczyk, Dariusz},
title = {Seksualność osób z niepełnosprawnościami: personalistyczny model odpowiedzialnego wsparcia},
journal = {Seminare. Poszukiwania naukowe},
year = {2026},
doi = {10.21852/sem.1907}
}
EUVIMED